25/03/2016

Người sáng lập BIODIVN trò truyện với phóng viên Đài Tiếng nói Việt Nam

Pham-van-the

CHUYỆN ĐÊM 17/03/2016
Dẫn 1:
Quý vị và các bạn thân mến!
Sinh ra và lớn lên ở vùng quê miền núi ngay sát rừng (nay là thôn Trại Gạo, phường Bến Tắm, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương) anh Phạm Văn Thế đã có tình yêu đặc biệt với cây rừng. Mơ ước được chăm sóc, bảo vệ cây rừng cứ tự nhiên lớn dần lên trong anh. Khi phải chứng kiến cánh rừng quê hương ngày càng bị thu hẹp, anh Phạm Văn Thế đã theo đuổi công tác bảo tồn cây rừng, với mơ ước có thể nhân rộng tình yêu rừng của mình, để cộng đồng có ý thức bảo vệ thiên nhiên, môi trường hơn nữa. Phóng viên mục Chuyện đêm đã có cuộc trò chuyện với anh Phạm Văn Thế - Nghiên cứu viên, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam:


          PV: Xin chào anh Phạm Văn Thế, cảm ơn anh nhận lời tham gia mục chuyện đêm hôm nay!

          Anh Thế: Vâng, cảm ơn chị và chương trình đã quan tâm đến vấn đề bảo tồn và công việc của tôi!

          1 PV: Trước hết, anh có thể cho biết xuất phát từ đâu anh có niềm đam mê với việc bảo tồn và phát triển các loài thực vật?

          Anh Thế: Bản thân tôi được sinh ra và lớn lên tại một khu vực miền núi, có rất nhiều rừng, ngay từ nhỏ tôi đã được tiếp xúc với rừng, nên tôi có một tình cảm đặc biệt với chúng. Đối với tôi rừng vừa như là một người bạn đặc biệt và rất thân thiện. Ngay từ nhỏ tôi đã phải chứng kiến rừng bị mất đi, nên tôi có ước mơ lớn lên sẽ làm một công việc gì đó liên quan đến rừng. Vì thế khi tốt nghiệp phổ thông trung học xong, tôi quyết định thi vào Đại học Lâm nghiệp, khoa Quản lý Bảo vệ Tài nguyên rừng và Môi trường. Sau khi tốt nghiệp Đại học tôi đã xin vào làm việc tại Viện sinh thái và Tài nguyên sinh vật. Khi ấy tôi xin vào làm Dự án Bảo tồn thực vật Việt Nam do Tiến sĩ Nguyễn Tiến Hiệp làm chủ nhiệm. Tiến sĩ Nguyễn Tiến Hiệp cũng là thầy giáo hướng dẫn luận văn tốt nghiệp của tôi. Tôi thấy thích công việc này và theo đuổi từ đó cho đến nay.

2 PV: Với tình yêu thiên nhiên, yêu cây rừng mãnh liệt, anh đã quyết tâm theo đuổi công tác bảo tồn và làm việc không quản mệt mỏi, khó khăn. Đâu là điều khó khăn nhất khi mới bắt đầu công việc, thưa anh?

Anh Thế: Tôi bắt đầu công việc vào tháng 7 năm 2003, tôi xin làm việc ở chỗ thầy giáo hướng dẫn. Tôi đã gặp rất nhiều khó khăn, chủ yếu là về mặt chuyên môn, do mới ra trường nên chưa vững. Khi đi thực địa phải thu mẫu vật như thế nào, xử lý mẫu vật trong phòng thí nghiệm ra sao… đó là những việc rất mới với tôi, chưa từng học ở trường. Vì khi học, tôi học ngành Quản lý và bảo vệ rừng, thì đúng chuyên ngành sẽ làm kiểm lâm. Còn công việc của tôi lúc đó là về bảo tồn các loài thực vật. Nhưng mà với sự giúp đỡ nhiệt tình của thầy Nguyễn Tiến Hiệp và các đồng nghiệp trong dự án thì những khó khăn này đã dần dần được khắc phục. Ví dụ tôi có thể kể một vài khó khăn là trong phòng thí nghiệm sắp xếp mẫu vật theo họ. Khi chuyên gia đến làm việc thì họ thấy 1 cây rất lạ được sắp xếp vào họ lan. Thì thầy giáo cũng cười và nói đây là do sinh viên sắp xếp nhầm thôi. Rất nhiều người mới bắt đầu vào nghề gặp phải điều đó

3 PV: Đó là những khó khăn tại nơi anh làm việc và được thầy giáo - Tiến sĩ Nguyễn Tiến Hiệp (Giám đốc Trung tâm Bảo tồn thực vật Việt Nam, người phát hiện ra rất nhiều loài lan hài ở nước ta) - giúp đỡ rất tận tình. Vậy những chuyến lặn lội trong rừng sâu, núi thẳm thì có kỉ niệm nào đáng nhớ với anh?

Anh Thế: Khi tôi mới bắt đầu vào nghề thì cũng gặp nhiều khó khăn khi đi điều tra thực địa. Năm 2004, tôi đi Sơn Kim, thì vô tình bị trượt ngã vào bụi Han Voi. Lông của lá Han Voi dính vào người rất ngứa, nhất là những lúc tiếp xúc với nước rất đau rát, có lúc bị sốt. Rồi trong 1 lần đi điều tra ở chợ Đồn Bắc Cạn, tôi bị trượt chân, nắm vào được vách đá. Nhưng vỉa đá rất sắn, nên bị rách tay. Tôi có lấy lá cây mắm tôm để bịt vào vết thương. Đây là cây mà địa phương tôi hay sử dụng, nên cũng rất tốt, có thể sát trùng được. Có một vài lần tôi còn gặp rắn, nhưng lớn lên và sinh sống gần rừng, nên tôi cũng không sợ. Thường thì rắn thấy mình là nó chạy, nhưng nếu mình làm gì khiến nó sợ thì nó sẽ tấn công lại.

4 PV: Như vậy là làm việc không đúng chuyên ngành học đã là một khó khăn, rồi phải đi thực địa, cũng gặp thêm không ít nguy hiểm. Vậy làm thế nào để theo đuổi được công tác bảo tồn thực vật như anh?

Anh Thế: Thì thực ra, từ khi tôi ra trường thì kiến thức của tôi cũng còn kém. Với sự hướng dẫn của thầy và tham gia các dự án thì mình được học dần dần. Ngoài ra mình có thể tự học, tự tìm tỏi bằng cách là trong lúc rảnh rỗi, tôi cũng đem các mẫu vật ra để tự so sánh. Hoặc đọc sách, tài liệu về bảo tồn. Tôi thấy là để theo đuổi được cần có sự đam mê và mình phải chịu khó tìm tòi và học hỏi.


Dẫn 2:
Thưa quý vị và các bạn!
          Cùng với sự đam mê, tìm tòi và học hỏi, anh Phạm Văn Thế đã phát hiện được thêm nhiều loài thực vật mới, cũng như bảo tồn được nhiều loài cây có nguy cơ bị tuyệt chủng. Tên của anh còn được đặt cho 4 loài và chi thực vật mới phát hiện. Đó là loài Địa Lan Thế ở Thừa Thiên Huế, chi Lan Thế, loài Lan Thế Việt ở Hoà Bình và loài Tỏi Rừng Thế ở Quảng Bình. Mời quý vị và các bạn cùng tiếp tục trò chuyện với anh Phạm Văn Thế - Nghiên cứu viên, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam:

5 PV: Được biết anh cùng các đồng nghiệp đã bảo tồn được rất nhiều loại thực vật có nguy cơ tuyệt chủng cao. Ví dụ như ở Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bát Đại Sơn (Hà Giang), thì đã bảo tồn thành công loài thực vật nào, thưa anh?

Anh Thế: Có thể nói ở khu bảo tồn thiên nhiên Bát Đại Sơn, Quản Bạ Hà Giang thì chúng tôi bảo tồn thành công nhất là loài Bách Vàng. Bách Vàng là một loài mới được phát hiện vào năm 2002, bị đe doạ tuyệt chủng cao. Hiện nay đã có hơn 100 cá thể được trồng ra ngoài tự nhiên. Chúng tôi đã nhân giống thành công, rồi đem trông lại ở tự nhiên. Cây cao 3-5 m. Trung tâm Bảo tồn thực vật Việt Nam đang tiếp tục theo dõi và thấy chúng phát triển rất tốt, không có cây nào bị người dân chặt hay lấy đi.

6 PV: Có thể thấy công tác bảo tồn còn đòi hỏi cả sự chia sẻ, thông cảm của cả cộng đồng nữa, thưa anh?

Anh Thế: Vâng, trước hết là Ban Quản lý Khu bảo tồn ở đấy đã làm việc rất tốt. Sau này chúng tôi phát triển mô hình bảo tồn với sự tham gia của cộng đồng. Chúng tôi trồng cây tại vườn của người dân, mời họ tham gia vào dự án. Tức là dự án này có 2 phần, để cho người dân trực tiếp bảo vệ và Ban Quản lý vẫn tiếp tục bảo vệ những cây này.

7 PV: Được biết, anh còn là sáng lập viên và đồng quản trị trang web “Đa dạng Sinh học và Bảo tồn Việt Nam biodivn.com?

Anh Thế: Chúng tôi thành lập trang web đa dạng sinh học Việt Nam biodivn vào năm 2014, với mục đích cung cấp và tuyên truyền thông tin về động thực vật hoang dã ở Việt Nam. Qua đó cũng hy vọng nhận được sự quan tâm của cộng đồng. Chúng tôi cũng kêu gọi cộng tác viên để đóng góp bài vở, ảnh cho các bài viết. Bên cạnh đó tôi luôn có ý thức đem kiến thức về thực vật của Việt Nam đến mọi người nhiều hơn, để hy vọng có thể thay đổi nhận thức của họ, ít nhất là của gia đình, bạn bè tôi. Về lâu dài thì tôi muốn cho cộng đồng nhận được nhiều thông tin hơn về mảng này, để qua đó cộng đồng quan tâm hơn và cùng bảo tồn với các nhà bảo tồn ở Việt Nam.

          8 PV: Vâng, như anh vừa chia sẻ thì hy vọng là niềm đam mê của anh ít nhất là có thể đến được với gia đình và bạn bè. Với con gái của anh thì anh làm như thế nào để truyền cho cháu niềm đam mê, tình yêu với cây rừng, thưa anh?

          Anh Thế: Cuộc sống hàng ngày thì tôi vẫn cho con tôi xem hình ảnh mà tôi chụp được khi đi rừng, hoặc là cho cháu tham gia những chuyến đi rừng nhỏ nhỏ, như về quê tôi. Những kiến thức mà con tôi, bạn bè của cháu được nghe kể về rừng, cây, thú sẽ giúp chúng sau này yêu thiên nhiên hơn. Tôi nghĩ là nếu chỉ có nhà bảo tồn hoặc nhà quản lý bảo tồn một cây, một loài nào đó thì rất khó. Quan trọng là cần phải có ý thức của cộng đồng. Khi mà họ nhận thức được là động, thực vật cực kỳ quan trọng với cuộc sống, họ sẽ lên tiếng ngăn cản khi ai đó chặt phá rừng. Công cuộc bảo tồn động thực vật của Việt nam cũng như trên thế giới thì tôi nghĩ không chỉ cá nhân làm được, mà cần sự hợp tác rất lớn của cộng đồng.

          PV: Vâng, trân trọng cảm ơn anh đã cùng trò chuyện với Chuyện đêm trong Chương trình Thức cùng sự kiện tối nay./.
Dẫn 3:
          Quý vị và các bạn thân mến!
          Với các thành tích về bảo tồn thực vật hướng tới phát triển bền vững, anh Phạm Văn Thế đã được Trung Ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao tặng giải thưởng Quả Cầu Vàng năm 2015. Nhưng tình yêu với cây rừng khiến anh vẫn đau đáu một mong ước Việt Nam sẽ có những vườn thực vật có thể vừa là công viên, vừa là nơi bảo tồn, để được nhiều người chăm sóc, bảo vệ và tham quan như Botanic Garden nổi tiếng ở Sing-ga-po./.

Theo: Mai Hạnh, VOV1

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!