24/08/2014

Loài mới "Tỏi đá khang" phát hiện ở Sơn La

Tỏi-đá-khang-Tupistra khangii-1
Chùm hoa Tỏi đá khang Tupistra khangii tự nhiên. Ảnh Nguyễn Sinh Khang.
(BiodiVn) Các nhà thực vật Việt Nam là TS. Nguyễn Tiến Hiệp (Trung tâm Bảo tồn thực vật Việt Nam - CPCV) và Nga là GS.TS Leonid Averyanov và những người khác vừa mô tả một loài thực vật mới cho khoa học phát hiện tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Xuân Nha - Sơn La. Loài thực vật mới này có tên Tỏi đá khang Tupistra khangii thuộc họ Thiên môn đông Asparagaceae. Công bố này vừa được đăng tải trên tạp chí Phytotaxa tập 175 (5), trang 287–292. Đây là một phần kết quả của dự án "Khám phá những cánh rừng nguyên sinh dọc theo tuyến đường Hồ Chí Minh cho mục đích bảo tồn bền vững (giới hạn các tỉnh Hà Tĩnh và Nghệ An)" được tài trợ bởi Hội Địa lý Hoa Kỳ. (Exploration of primary woods along constructed highway Hanoi - Ho Chi Minh for their sustainable conservation (in limits of Ha Tinh and Nghe An provinces of central Vietnam).

Tỏi-đá-khang-Tupistra khangii-2
Một thân mang chùm hoa ngoài tự nhiên của Tỏi đá khang Tupistra khangii. Ảnh Nguyễn Sinh Khang

Tỏi đá khang Tupistra khangii Aver., N.Tanaka & N.Vislobokov, sp. nov. là loài cây bụi lâu năm mọc lên từ đất hoặc hiếm khi mọc trên đá. Thân rễ thẳng và mang rất nhiều nhánh, rễ con rất nhiều. Thân trên mặt đất rất ngắn, khoảng 5 cm, mang 5 đến 10 lá, lá dài đến gần 2 m. Cụm hoa xuất hiện ở chót thân, mang tối đa 40 hoa, hoa màu trắng đục, nhị vàng, nhuỵ hình nấm, quả to cỡ 2 cm.

Tỏi-đá-khang-Tupistra khangii-3
Hoa màu trắng với nhuỵ dài như cây nấm.  Ảnh Nguyễn Sinh Khang
Tỏi đá khang Tupistra khangii được đặt tên theo nhà thực vật trẻ Nguyễn Sinh Khang (Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật), cũng là người thu được mẫu vật đẹp nhất mà dựa vào đó để mô tả loài mới. 
Mẫu vật của chúng đã được thu rất nhiều lần vào những năm và các vùng khác nhau. Tuy nhiên những mẫu vật đó thường thiếu một vài dẫn liệu và do đó không đủ bằng chứng để mô tả loài mới.
Tỏi-đá-khang-Tupistra khangii-4
Cận cảnh hoa của chúng. Ảnh Nguyễn Sinh Khang.
Sinh thái: Rừng thường xanh cây lá rộng nguyên sinh và thứ sinh ở đất thấp và rừng trên đá cát, đá phiến sét, và đá grannit, rất hiếm khi chúng phân bố trên núi đá vôi. Thường thì chúng mọc tại các thung lũng (các hủng) ẩm dưới tán rừng. Nơi các hõm đá đọng lại rất nhiều chất mùn, rêu dọc theo các con suối ở độ cao từ (300)500 đến 1300(1500) m so với mực nước biển. Trong điều kiện tốt, chúng mọc thành đám dày với rất nhiều thân phát triển từ một thân rễ, các đám này rộng chừng 2 m, rất phổ biến ở khu vực tìm thấy chúng. 
Tỏi-đá-khang-Tupistra khangii-5
Sinh cảnh tự nhiên của Tỏi đá khang Tupistra khangii. Ảnh Nguyễn Sinh Khang
Mùa ra hoa vào khoảng tháng 9 - 11, mùa quả vào khoảng tháng 10 đến tháng 2 năm sau. 
Tỏi-đá-khang-Tupistra khangii-6
Quả của chúng. Ảnh Nguyễn Sinh Khang
Thụ phấn: Sự quan sát sơ bộ cho thấy loài hoa này được thụ phấn bởi kiến, tuy nhiên cần phải nghiên cứu sâu hơn để cho kết quả chính xác. 
Tỏi-đá-khang-Tupistra khangii-7
Anh Nguyễn Sinh Khang phấn khởi với mẫu vật Tupistra khangii vừa thu được tại khu BTTN Xuân Nha, Sơn La. Ảnh Nguyễn Sinh Khang
Phân bố: Ở Việt Nam loài này phân bố ở Ba Vì - Hà Nội; Điện Biên - Điện Biên; Lương Sơn - Hoà Bình; Kỳ Sơn - Nghệ An và Mộc Châu, Vân Hồ - Sơn La. Chúng rất có thể là loài đặc hữu của Bắc Đông Dương bao gồm Bắc Việt Nam và Bắc Lào.
Phiên bản cuối cùng có thể tìm thấy tại đây: Tupistra khangii(Asparagaceae), a new species from northern Vietnam

0 nhận xét:

Post a Comment

Cảm ơn bạn đã để lại ý kiến, giúp chúng tôi cung cấp thông tin đầy đủ hơn nữa!